Yıllık izin ücreti nasıl ödenir, işten ayrılınca ne olur?

İzin ücreti ne zaman ödenir?

İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her çalışana izin dönemine ilişkin ücretini, çalışan izne başlamadan önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır (4857 sayılı İş Kanunu m.57/1). Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği de ücretin ve bu döneme rastlayan diğer hakların izinden önce peşin veya avans olarak ödenmesini öngörür (m.21).

Bu yükümlülük kâğıt üzerinde kalmaz. Yargıtay, izin ücretinin izinden önce ödenmemesinin çalışana haklı nedenle fesih imkânı verdiğini kabul etmiştir; çalışana hak ettiğinden fazla izin kullandırılmış olması da peşin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (9. HD, E.2025/2024, K.2025/2487, 10.03.2025). Uygulamada bu, onaylanan izinlerin bordro birimine zamanında ulaşması demektir.

İzin ücretine neler dahil edilir?

İzin ücretinin hesabında İş Kanunu'nun ücrete ilişkin genel kuralı (m.50) uygulanır (m.57). Akort veya komisyon gibi önceden belirlenemeyen ücretlerde, son bir yıl içinde ödenen ücretin fiilen çalışılan günlere bölünmesiyle bulunan ortalama esas alınır.

Kısmi süreli ve çağrı üzerine çalışanlara, izin dönemine rastlayan ve çalışmaları gereken sürelere ilişkin ücretleri yıllık izin ücreti olarak ödenir (Yönetmelik m.21).

İzni sırasında başka bir işte ücret karşılığı çalıştığı anlaşılan çalışana o izin süresi için ödenen ücret, işveren tarafından geri alınabilir (m.58).

İş ilişkisi sürerken izin paraya çevrilebilir mi?

Hayır. Yargıtay'ın ifadesiyle yıllık izin, anayasal temeli olan bir dinlenme hakkıdır ve iş sözleşmesi devam ederken ücrete dönüşmez (HGK'nın E.2016/1346, K.2019/1160 sayılı kararında aktarılan Daire görüşü). Yargıtay'a göre çalışma sürerken iznin kullandırılması yerine ücretinin ödenmesi yıllık izin hakkını ortadan kaldırmaz (9. HD, E.2015/8588, K.2016/20520). Başka bir deyişle, izni "satın alan" işveren hem ödeme yapmış olur hem de izni borçlu kalmaya devam eder. İzin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin sona ermesi şarttır (9. HD, E.2016/28722, K.2017/8264).

İşten ayrılışta kullanılmayan izin

İş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde —istifa, işverenin feshi, emeklilik veya ölüm fark etmeksizin— çalışanın hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerinin ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir (m.59/1).

Önemli noktalar:

• Tüm günler ödenir. Önceki yıllardan devreden izinler de dahildir; yıllık izin yanmadığı için "yalnızca son yılın izni" gibi bir sınır yoktur.
• Son ücret esas alınır. Hesap, izinlerin hak edildiği yıllardaki ücretle değil, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücretle yapılır.
• Çıplak ücret kullanılır. Yargıtay'a göre yıllık izin ücreti çıplak ücret üzerinden hesaplanır (9. HD, E.2016/1579, K.2019/7058); prim, ikramiye, fazla çalışma ve sosyal yardımlar hesaba katılmaz (aynı yönde 22. HD, E.2017/40076, K.2017/21233).
• Kural olarak hakkaniyet indirimi yapılmaz (9. HD, E.2016/25817, K.2020/12037).

Örnek

Sözleşmesi 30 Eylül 2026'da sona eren bir çalışanın 23 gün kullanılmamış yıllık izni var: 9 günü bu yılın hakkından, 14 günü önceki yıldan devreden izin. Son aylık çıplak brüt ücreti 60.000 TL ise ve bu örnek için günlük ücret 60.000 / 30 = 2.000 TL olarak alınırsa, izin ücreti 23 × 2.000 = 46.000 TL brüt olur. Devreden 14 gün de aynı son ücretle hesaplanır. Kesin tutar ve kesintiler bordroda belirlenir.

Zamanaşımı: fesihten itibaren 5 yıl

Yıllık izin ücretinin zamanaşımı süresi beş yıldır (Ek m.3; 7036 sayılı Kanunla eklendi, 25 Ekim 2017'den beri yürürlükte). Süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar (m.59/1). Bu yüzden çalışan, fesihten itibaren 5 yıl içinde dava açarsa tüm hizmet süresi boyunca hak kazandığı ve kullanmadığı izinlerin ücretini isteyebilir (9. HD, E.2019/1172, K.2019/4261). Yargıtay, bu alacağa 10 yıllık sürenin uygulanmasını da hatalı bulmuştur (9. HD, E.2020/4509, K.2021/1927).

İznin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir (HGK, E.2016/1346, K.2019/1160). İzin kayıtlarınızı en az bu süre boyunca eksiksiz saklamanız bu nedenle önemlidir.

İhbar süresi ve yıllık izin iç içe giremez

İşveren iş sözleşmesini feshettiğinde, 17. maddedeki bildirim (ihbar) süreleri ve 27. maddedeki iş arama izni, yıllık ücretli izin süreleriyle iç içe giremez (m.59/2). Yargıtay'a göre bu süreler iç içe girerse geçersiz olan yıllık izin değil, ihbar önelidir; bu durumda işveren ihbar tazminatıyla karşılaşabilir (7. HD, E.2015/39535, K.2016/12040). Çalışanın bildirimli istifasında ise iki sürenin çakışması mümkün görülmüştür (9. HD, E.2016/25817, K.2020/12037).

Örnek

İşveren 1 Ekim 2026'da fesih bildiriminde bulunduysa, bildirim süresi içine çalışanın yıllık iznini planlamamalıdır. Kullanılmayan izin günleri çıkışta ücret olarak ödenir.

Finans ekipleri için: biriken izin bir yükümlülüktür

Kullanılmayan yıllık izin yanmadığı ve sözleşme sona erdiğinde son ücretle ödendiği için, şirketteki toplam izin bakiyesi zamanla büyüyen parasal bir yükümlülüktür. Ücret artışları bu tutarı geçmiş günler için de artırır, çünkü hesap her zaman son ücretle yapılır. Bu nedenle kalan izin günlerini güncel ücretle çarparak tutarı düzenli izlemek yararlıdır. Bu tutarın muhasebe kayıtlarına karşılık olarak nasıl yansıtılacağını mali müşavirinizle belirleyin. Yükümlülüğü azaltmanın hukuka uygun yolu izinleri planlayıp kullandırmaktır; bunun için yıllık izin kullandırma ve bölünmesi rehberine bakabilirsiniz.

İzin360'ta nasıl uygulanır?

• İK, çalışanın işten çıkışını sözleşmenin sona erdiği tarihle kaydeder. Çıkış ekranı kullanılmayan yıllık izin gününü ve "son aylık brüt ücret / 30 × gün" formülüyle tahmini brüt izin ücretini gösterir; kesin tutarın bordroda çıplak ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini ve işveren feshinde bildirim süresine yıllık izin konamayacağını hatırlatır.
• Kullanılmayan yıllık izin süresiz devrettiği için çıkışta gösterilen gün sayısı önceki yıllardan devreden günleri de içerir. Çıkış tarihinden sonra yeni hak ediş oluşmaz.
• Planınıza bağlı gelişmiş raporlardaki "İzin karşılığı yükümlülüğü" raporu, her çalışan için kalan yıllık izin günü × (aylık brüt ücret / 30) tutarını ve toplamları gösterir. Ücret bilgisi şifrelenerek saklanır; rapor yalnızca şirket sahibi ve İK yöneticisine açıktır ve her görüntüleme denetim kaydına yazılır.
• Bordro aktarımı (plana bağlı), seçilen bordro dönemindeki onaylı izinleri ücretli/ücretsiz bilgisi ve SGK eksik gün kodu önerisiyle CSV veya Excel dosyası olarak verir; kod önerisini bordro uzmanınız teyit eder. İzin360 bordro hesaplamaz.

Ayrıntılar için raporlar ve bordro aktarımı sayfasına bakabilirsiniz.