Yıllık izin ne zaman kullandırılır, bölünebilir mi?

İzin ne zamana kadar kullandırılmalı?

Çalışan her hizmet yılına karşılık yıllık iznini gelecek hizmet yılı içinde kullanır (4857 sayılı İş Kanunu m.54/4). Örneğin 1 Mart 2026'da 14 gün hak kazanan bir çalışanın bu izni 1 Mart 2027'ye kadar kullanması öngörülür. Kanun bu yükümlülüğü işverene yükler: yıllık izin işveren tarafından bölünmeden, sürekli bir şekilde verilmelidir (m.56/2).

Bu süre bir son kullanma tarihi değildir. Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez (m.53/2); süresi içinde kullanılmayan izin silinmez, sonraki yıla devreder ve iş ilişkisi sürdükçe birikir. "Kullanılmayan izin yıl sonunda yanar" türünden bir şirket kuralı veya sözleşme hükmü, çalışanın yasal hakkını ortadan kaldırmaz. Yargıtay, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren 5 yıl içinde dava açılması koşuluyla izin ücretinin tüm hizmet süresi için istenebileceğini kabul eder (9. HD, E.2019/1172, K.2019/4261). Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın soru-cevap kitapçığı da işyerinden ayrılan çalışanın kullanmadığı izinlerin yanmayacağını açıkça belirtir. Ayrılışta ödeme kurallarını izin ücreti ve işten ayrılışta ödeme rehberinde anlattık.

Biriken izni azaltmanın hukuka uygun yolu, onu silmek değil, planlayıp kullandırmaktır.

İzin tarihlerini kim belirler?

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği'ne göre çalışan, iznini kullanmak istediği zamandan en az bir ay önce işverene yazılı olarak bildirir (m.7). Talepte adı soyadı, varsa sicil numarası, iznin hangi tarihler arasında kullanılacağı ve ücretsiz yol izni istenip istenmediği yazılır (m.8).

İşveren veya izin kurulu, çalışanın istediği izin tarihiyle bağlı değildir (m.8). Bakanlık da izin tarihinin belirlenmesinde işverenin takdir hakkı bulunduğunu belirtmektedir. Aynı tarihe denk gelen isteklerde öncelik, işyerindeki kıdeme ve çalışanın bir önceki yıl iznini kullandığı tarihe göre belirlenir (m.8).

İşveren, izinlerin her yılın belli bir döneminde veya dönemlerinde verileceğini belirleyebilir ve bunu işyerinde ilan eder (m.5). İşçi sayısı yüzden fazla olan işyerlerinde bu planlama için bir işveren temsilcisi ve iki işçi temsilcisinden oluşan izin kurulu kurulur (m.15); daha küçük işyerlerinde kurulun görevlerini işveren veya görevlendirdiği kişi ile işçilerin seçtiği bir temsilci yürütür (m.18).

Yıllık izin bölünebilir mi?

Kural, iznin bölünmeden verilmesidir: yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez (m.56/1–2). Ancak izin süreleri, tarafların anlaşmasıyla, bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir (m.56/3). Bu ifade 6704 sayılı Kanunla 26 Nisan 2016'dan itibaren uygulanmaktadır; eski metindeki "en çok üçe bölünebilir" sınırı kaldırılmıştır.

Örnek: 20 günlük iznin bölünmesi

20 gün izin hakkı olan bir çalışan, işverenle anlaşarak iznini şöyle kullanabilir:

Toplam 20 gün kullanılmıştır, bir bölüm 10 gündür ve bölme tarafların anlaşmasıyla yapılmıştır; bu nedenle kurala uygundur.

Yarım gün ve 10 günden kısa parçalar

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre yıllık izin, işçinin talebiyle 10 günden kısa parçalar hâlinde kullandırılsa da geçerlidir (9. HD, E.2026/1495, K.2026/3952, 28.04.2026). Bu kararda yarım günlük parçalar da geçerli izin kullanımı sayılmıştır. Belirleyici olan, kısa parçaların çalışanın talebinden doğmasıdır: işverenin izni tek taraflı olarak kısa parçalara bölmesi m.56/1'e aykırıdır ve idari para cezası riski doğurur. Saatlik yıllık izin konusunda ise yerleşik bir yargı kararına veya Bakanlık görüşüne ulaşılamamıştır.

Yol izni

Yıllık iznini işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek çalışana, istemde bulunması ve bunu belgelemesi koşuluyla, gidiş ve dönüşte yolda geçecek süreler için toplam dört güne kadar ücretsiz izin verilmesi zorunludur (m.56/6). Yol izni yıllık izinden düşülmez; yıllık izne eklenen ayrı bir süredir. Yol iznini kullanmadan dönen çalışan, süre bitmeden işe başlatılmayabilir (Yönetmelik m.8).

Toplu izin

İşveren, Nisan ayı başı ile Ekim ayı sonu arasındaki dönemde çalışanların tümü veya bir kısmı için toplu izin uygulayabilir (Yönetmelik m.10). Toplu izin, henüz izne hak kazanmamış çalışanları da kapsayabilir; onlar için bu izin avans niteliğindedir. Zorunlu işler için yeterli sayıda çalışan toplu izin dışında tutulabilir; bu kişiler izinlerini toplu izinden önce veya sonra kullanır (m.11).

İzin kayıt belgesi ve ispat

İşveren, çalışanların yıllık ücretli izinlerini gösteren izin kayıt belgesi tutmak zorundadır (m.56/6; Yönetmelik m.20). Bu kayıt izin defteri veya kartoteks sistemiyle de tutulabilir. Çalışanın hak kazanma tarihi de bu belgeye yazılır (Yönetmelik m.4).

İznin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir (Yargıtay HGK, E.2016/1346, K.2019/1160). Yargıtay, işverenin bunu imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belgeyle kanıtlamasını bekler (9. HD, E.2016/25817, K.2020/12037). Düzenli ve tarihli kayıt, hem çıkışta hem de olası bir uyuşmazlıkta işverenin elindeki temel kanıttır.

Kurallara uyulmazsa ne olur?

Yıllık ücretli izni m.56'ya aykırı olarak bölen ya da Yönetmelik'in esas ve usullerine aykırı olarak izin kullandırmayan veya eksik kullandıran işverene, bu durumdaki her işçi için idari para cezası uygulanır (m.103). Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2026 tablosuna göre bu tutar işçi başına 4.815 TL'dir. Ceza işçi başına uygulandığından, izinleri planlanmayan kalabalık bir ekipte toplam tutar hızla büyür.

Pratik bir planlama sırası

1. Hak kazanma tarihlerini izleyin. Her çalışanın bir sonraki hak kazanma tarihini ve kaç gün kazanacağını bilin; bu tarih izin kayıt belgesine de yazılır (Yönetmelik m.4).
2. İzin dönemlerini belirleyip ilan edin. Yoğun dönemler veya toplu izin varsa bunu önceden duyurun (Yönetmelik m.5, m.10).
3. Talepleri erken toplayın. Çalışanlardan izin isteklerini en az bir ay önce yazılı olarak almak Yönetmelik'in öngördüğü düzendir (m.7).
4. Çakışmaları kurala göre çözün. Aynı tarihlere denk gelen isteklerde kıdeme ve bir önceki yıl iznin kullanıldığı tarihe bakın (m.8).
5. Bölmeyi kayda geçirin. İzin bölünecekse bunun çalışanın talebine veya tarafların anlaşmasına dayandığını ve bir bölümün en az 10 gün olduğunu kayıt altına alın (m.56/3).

İzin360'ta nasıl uygulanır?

• Çalışanlar izin talebini tam gün veya yarım gün (sabah ya da öğleden sonra) olarak oluşturur; hafta tatilleri ve resmî tatiller süreden otomatik düşülür ve talep varsayılan olarak doğrudan yöneticinin onayına gider.
• Yıllık izin bölünerek kullanılıyorsa sistem, o izin yılında henüz 10 günlük kesintisiz bir bölüm kullanılmadığında ya da talep bunu imkânsız kılacaksa gönderimden önce uyarır. İK, izin politikasında bu kuralı zorunlu hâle getirebilir.
• Ekip takvimi kimin ne zaman izinde olduğunu gösterir; aynı günlerde ekibin eşik oranından fazlası izinde olacaksa talep sırasında uyarı verilir (eşiği izin politikasında ayarlayabilirsiniz).
• Yol izni yerleşik, ücretsiz bir izin türü olarak gelir; en çok 4 gün olarak ve belge eklenerek talep edilir.
• İK, bir departmana veya tüm şirkete aynı tarihlerde tam günlük toplu izin yazabilir. Toplu yıllık izin 1 Nisan–31 Ekim dışına düşerse Yönetmelik m.10'u hatırlatan bir uyarı gösterilir.
• Kullanılmayan yıllık izin süresiz devreder. Planınıza bağlı gelişmiş raporlardaki "İzin kullandırılmalı" listesi, bakiyesi belirlediğiniz eşiği aşan çalışanları gösterir.
• Her talep, onay ve bakiye hareketi tarihiyle kayıt altında tutulur. Ayrıntılar için izin talepleri ve onaylar sayfasına bakabilirsiniz.