Yıllık izin nasıl hesaplanır?

Yıllık izne kimler hak kazanır?

İş Kanunu'na göre işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış işçiye yıllık ücretli izin verilir (4857 sayılı İş Kanunu m.53/1). Deneme süresi bu bir yıla dahildir; ayrıca beklemek gerekmez. Yıllık izin hakkından vazgeçilemez (m.53/2): sözleşmeye "izin talep etmiyorum" gibi bir ifade yazılması hakkı ortadan kaldırmaz.

İlk haktan sonra her yeni hak, bir önceki hakkın doğduğu günden başlayarak hesaplanan bir yıllık hizmetin sonunda doğar (m.54/3). Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir (m.54/1; Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.4).

Niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde yıllık izin hükümleri uygulanmaz (m.53/3); ancak bu işyerlerinde devamlı çalışanlara Yönetmelik uygulanır (Yönetmelik m.12). Kısmi süreli ve çağrı üzerine çalışanlar yıllık izinden tam süreli çalışanlar gibi yararlanır; izin süresi bakımından aralarında ayrım yapılamaz (Yönetmelik m.13).

Hizmet süresine göre izin süreleri

Kanun asgari süreleri üç kademeyle belirler (m.53/4). Hangi kademenin uygulanacağına, iznin hak edildiği tarihteki hizmet süresine bakılarak karar verilir (Yönetmelik m.9/1).

Sınırlar neden kafa karıştırır?

Hak yıl dönümlerinde doğduğu için "5 yıl 1 gün" gibi ara durumlar hesapta hiç oluşmaz. 5. yıl dönümünde doğan hak, kanundaki "beş yıl dahil" ifadesi nedeniyle hâlâ 14 gündür. 20 günlük kademe 6. yıl dönümünde, 26 günlük kademe ise 15. yıl dönümünde başlar.

Örnek: kademe geçişleri

İşe giriş tarihi 15 Mart 2021 olan ve arada hak kazanmada sayılmayan bir devamsızlığı bulunmayan çalışan için:

• 15 Mart 2022: 1. hizmet yılı tamamlanır → 14 gün
• 15 Mart 2026: 5. hizmet yılı tamamlanır → yine 14 gün
• 15 Mart 2027: 6. hizmet yılı tamamlanır → 20 gün
• 15 Mart 2036: 15. hizmet yılı tamamlanır → 26 gün

Yaş ve yer altı kuralları

On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha büyük yaştaki işçilere verilecek yıllık izin 20 günden az olamaz (m.53/5). Kanun "onsekiz ve daha küçük" ve "elli ve daha yukarı" dediği için 18 ve 50 yaşları da kurala dahildir. Bu bir alt sınırdır: kıdemi nedeniyle 26 gün hak eden çalışan 50 yaşına girdiğinde 26 gün almaya devam eder.

Yaşın hangi tarihte değerlendirileceği kanunda açıkça yazmaz. Yönetmelik m.9/1'deki "iznini hak ettiği tarih" kuralına paralel olarak hak kazanma tarihindeki yaşı esas almak yaygın bir yorumdur; ancak bu konuda açık bir hüküm bulunmadığını bilmekte yarar var.

Örnek: 50 yaş eşiği

20 Mayıs 1976 doğumlu, 1 Eylül 2022'de işe başlamış bir çalışan:

• 1 Eylül 2025: 3. hizmet yılı, yaş 49 → 14 gün
• 1 Eylül 2026: 4. hizmet yılı, yaş 50 (20 Mayıs 2026'da 50 yaşına girdi) → en az 20 gün

Örnek: 18 yaş eşiği

1 Mart 2007 doğumlu, 1 Temmuz 2024'te işe başlamış bir çalışan, ilk hakkını kazandığı 1 Temmuz 2025'te 18 yaşındadır ve en az 20 gün alır. 1 Temmuz 2026'da 19 yaşında olduğu için yaş kuralı artık uygulanmaz; 2. hizmet yılı için süre 14 gündür (hak kazanma tarihindeki yaşı esas alan yoruma göre).

Yer altı işleri

Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık izin süreleri dörder gün artırılarak uygulanır (m.53/4, 6552 sayılı Kanunla eklenen cümle). Örneğin 7 yıllık hizmeti olan bir yer altı işçisi 20 + 4 = 24 gün izin alır. Yer altı artışının yaş alt sınırıyla nasıl birleşeceği kanunda açık değildir. Çalışan lehine yorum, önce kıdem kademesi ile 20 günlük yaş alt sınırından büyüğünü alıp ardından 4 gün eklemektir; bu birleşime ilişkin yerleşik bir yargı kararı bulunmuyor.

Hak kazanma tarihi ne zaman kayar?

Bir yıllık süreyi doldurmak için her gün fiilen çalışmış olmak gerekmez. Kanun bazı süreleri yıllık izin hakkı bakımından "çalışılmış gibi" sayar (m.55). Başlıcaları:

• Kaza veya hastalık nedeniyle işe gidilemeyen günler (17. maddedeki bildirim süresine altı hafta eklenerek bulunan süreyi aşan kısım sayılmaz)
• Kadın işçinin doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadığı analık izni süreleri
• Manevra veya kanuni ödev günleri (yılda 90 günü aşan kısım sayılmaz)
• Zorlayıcı sebeple işin bir haftadan uzun süre durması (15 güne kadar)
• Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri
• Ek m.2 kapsamındaki mazeret izinleri (evlilik, ölüm, babalık izni gibi)
• İşveren tarafından verilen diğer izinler ve kısa çalışma süreleri
• Kullanılan yıllık izin günleri

Bu listede olmayan devamsızlıklarda —örneğin ücretsiz izin, mazeretsiz devamsızlık ya da sınırı aşan hastalık süresi— bu boşlukları karşılayacak kadar süre eklenir ve hak kazanma tarihi ileri kayar (m.54/2). Doğumdan sonra kullanılan 6 aya kadar ücretsiz izin için kanun bunu açıkça söyler: bu süre yıllık izin hakkının hesabında dikkate alınmaz (m.74/6). Yargıtay da ücretsiz izin sürelerini hizmet süresinden saymamıştır (9. HD, E.2021/3890, K.2021/11056); öğretide bu konuda farklı görüşler bulunduğunu da not edelim. Ayrıntılar için ücretsiz izin rehberimize bakabilirsiniz.

Örnek: ücretsiz izin sonrası kayma

1 Nisan 2025'te işe başlayan ve ilk hizmet yılında 30 gün ücretsiz izin kullanan çalışanın ilk hak kazanma tarihi 1 Nisan 2026 değil, 1 Mayıs 2026 olur. Sonraki hizmet yılı bu yeni tarihten başlar (m.54/3); başka bir sayılmayan devamsızlık olmazsa bir sonraki hak 1 Mayıs 2027'de doğar.

İzin günleri nasıl sayılır?

Yıllık izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz (m.56/5). 14 günlük izin 14 izin gününe karşılık gelir; araya giren Pazar ve resmî tatil günleri bu sayıya eklenmez. Beş günlük çalışma haftasında Cumartesi'nin durumu ise ayrı bir konudur ve sözleşmelerinizin ifadesine bağlıdır; ayrıntıları Cumartesi yıllık izinden sayılır mı? rehberinde anlattık.

Hastalık izinleri, mazeret izinleri ve işverenin yıl içinde verdiği diğer ücretli veya ücretsiz izinler yıllık izne mahsup edilemez (m.56/4). Örneğin üç günlük raporlu süre, çalışanın yıllık izin bakiyesinden düşülmez.

Süreyi sözleşmeyle artırabilir misiniz?

Evet. Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir (m.53/6). Kanundaki süreler asgari olduğu için azaltılamaz. Kullanılmayan izin ise iş ilişkisi devam ettiği sürece birikir ve yanmaz; nasıl planlanacağını yıllık izin kullandırma ve bölünmesi rehberinde bulabilirsiniz.

İzin360'ta nasıl uygulanır?

• Hak edişi İzin360 otomatik hesaplar: işe giriş tarihinden (deneme süresi dahil) itibaren her hak kazanma tarihinde 14, 20 veya 26 gün bakiyeye eklenir. Aynı işverendeki önceki hizmeti "Kıdem başlangıcı (önceki hizmet)" alanıyla birleştirebilirsiniz.
• Çalışan kaydında doğum tarihi varsa, hak kazanma tarihinde 18 yaş ve altı ya da 50 yaş ve üstü olanlara en az 20 gün uygulanır. Doğum tarihi girilmemişse sistem bunu bir uyarıyla gösterir.
• "Yer altı işçisi" olarak işaretlenen çalışanlara, kıdem kademesi ile yaş alt sınırından büyüğünün üzerine 4 gün eklenir.
• Ücretsiz izin gibi hak kazanmada sayılmayan izinler hak kazanma tarihini m.54/2'ye göre ileri kaydırır; tarihin kaç gün kaydığı çalışan sayfasında görünür.
• Kullanılmayan yıllık izin süresiz devreder. Her hak ediş, kullanım ve düzeltme hareket dökümünde tarihiyle listelenir; sözleşmeyle tanıdığınız ek günleri gerekçesiyle birlikte bakiye düzeltmesi olarak ekleyebilirsiniz.
• Tablodan ya da başka bir sistemden geçerken önceki yıllardan devreden günleri açılış bakiyesi olarak girersiniz.

Ayrıntılar için yıllık izin hak edişi ve bakiyeler sayfasına bakabilirsiniz.