Raporlu günler yıllık izinden düşülür mü? Yıllık izindeyken rapor alınırsa ne olur?

Rapor bir izin türü mü?

İş Kanunu'nda ücretli bir "hastalık izni" düzenlenmemiştir. Çalışanın hastalık ya da kaza nedeniyle işe gelemediği dönem, iş sözleşmesinin askıda olduğu bir iş göremezlik hâlidir. Kanun bu dönem için açıkça şunu söyler: iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle işe gidilemeyen süreler için ücret işlemez (4857 sayılı İş Kanunu m.25/I).

Çalışanın gelir kaybı Sosyal Güvenlik Kurumu'nun ödediği geçici iş göremezlik ödeneğiyle karşılanır:

Dayanak 5510 sayılı Kanun m.18'dir. Aylık ücretli çalışanlarda SGK'nın ödediği ödenek, işverenin ödediği ücretten mahsup edilir (İş Kanunu m.48). Toplu iş sözleşmesi ya da iş sözleşmesi, ilk iki günün ücretinin işverence ödenmesi gibi daha lehe düzenlemeler içerebilir.

Raporlu günler yıllık izinden düşülür mü?

Hayır. İş Kanunu m.56/4'e göre işverenin verdiği diğer izinler ile dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da raporlu sürelerin yıllık izin hakkından düşülemeyeceğini belirtir; Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin kararları aynı yöndedir (E.2016/23909, K.2020/8593).

Bu nedenle "çok rapor aldın, yıllık izninden düşüyoruz" uygulaması hukuka aykırıdır. Rapor bakiyeye dokunmaz.

Raporlu günler yıllık izin hak kazanmayı etkiler mi?

Yıllık izne hak kazanmak için bir yıllık hizmet gerekir. Kanun hastalık günlerini bu bir yıl içinde çalışılmış sayar, ama bir sınırla: m.55/a'ya göre m.25/I-b'de öngörülen süreden fazlası sayılmaz. Bu süre, çalışanın kıdemine göre m.17'deki bildirim süresine 6 hafta eklenerek bulunur:

Sınırı aşan günler çalışılmış sayılmaz; m.54/2 uyarınca hak kazanma tarihi bu günler kadar ileri kayar. Örneğin kıdemi 4 yıl olan ve 130 gün kesintisiz raporlu kalan bir çalışanda 98 gün çalışılmış sayılır; aşan 32 gün bir sonraki hak kazanma tarihini 32 gün öteler. Hak kazanma tarihinin nasıl hesaplandığını yıllık izin hesaplama rehberinde anlattık; kaymayı ücretsiz yıllık izin hesaplama aracıyla da görebilirsiniz.

Aynı süre, işverenin bildirimsiz fesih hakkı için de eşiktir: hastalık bu süreyi aşarsa işveren iş sözleşmesini bildirimsiz feshedebilir (m.25/I-b). Bu bir haktır, zorunluluk değildir; fesih hâlinde kıdem tazminatı ödenir.

Yıllık izindeyken rapor alınırsa ne olur?

Kanunda ve Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği'nde yıllık izin sırasında hastalanmaya ilişkin açık bir hüküm yoktur; bu konuda bağlayıcı bir Yargıtay kararına ya da Bakanlık görüşüne de ulaşılamamıştır.

Öğretide ağırlıklı görüş, raporlu günler ile yıllık izin günlerinin iç içe geçmemesi gerektiğidir. Gerekçe, yıllık iznin dinlenme amacı ve m.56/4'teki mahsup yasağıdır: hastalıkla geçen günler dinlenme sayılamaz. Uygulamada önerilen yol şudur:

1. Çalışan raporu işverene gecikmeden bildirir ve rapor tarihlerini iletir.
2. Raporla çakışan yıllık izin günleri kullanılmış sayılmaz, bakiyeye geri yazılır.
3. İzin kendiliğinden uzamaz; çalışan kalan günleri işverenle yeniden planlar. Dönüş tarihini uzatmak isterse yeni bir izin talebi yapar.

Bu yaklaşım hem çalışan lehinedir hem de işverenin iznin kullandırıldığını ispat yükü açısından açık bir kayıt bırakır.

Rapor ve kişisel veri

Sağlık verisi özel nitelikli kişisel veridir (KVKK m.6). İşveren rapordan yalnız ihtiyaç duyduğunu almalıdır: başlangıç ve bitiş tarihi, raporun türü ve kaynağı. Tanı bilgisi istenmemeli, rapor belgeleri erişimi kısıtlı ayrı bir yerde saklanmalıdır. Ekip takviminde raporlu çalışan "izinli" olarak görünmeli, izin türü ve nedeni meslektaşlara gösterilmemelidir. Ayrıntılar KVKK ve çalışan verisi rehberindedir.

İzin360'ta nasıl uygulanır?

• Rapor, yıllık iznin üstüne girilebilir. Rapor onaylandığında çakışan yıllık izin günleri bakiyeye kendiliğinden iade edilir ve hareket dökümünde gerekçesiyle görünür.
• Hak kazanma tarihi kendiliğinden kayar. Bildirim süresine 6 hafta eklenerek bulunan sınırı aşan raporlu günler, çalışanın kıdemine göre hesaplanır ve bir sonraki hak kazanma tarihini öteler.
• Rapor bakiyeden düşmez; bordro aktarımında SGK eksik gün nedeni önerisi "01 – İstirahat" ile yer alır.
• Sağlık bilgisi gizlidir. Ekip takviminde raporlu çalışan yalnız "İzinli" görünür; rapor belgesi şifrelenerek saklanır ve yalnız yetkili kişiler görür.