Babalık, evlilik ve ölüm izni kaç gün?

Hangi durumda kaç gün izin verilir?

Uygulamada "mazeret izni" olarak bilinen bu haklar 4857 sayılı İş Kanunu Ek m.2'de düzenlenir. Ek m.2'nin birinci fıkrası 7578 sayılı Kanun ile değişti. Kanun 1 Mayıs 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı (Sayı 33240) ve aynı gün yürürlüğe girdi.

Babalık izni: 1 Mayıs 2026 değişikliği

7578 sayılı Kanun m.16, Ek m.2/1'deki "beş" ibaresini "on" olarak değiştirdi. Böylece eşi doğum yapan işçinin ücretli izni 5 günden 10 güne çıktı. Süre, izne esas olayın, yani doğumun tarihine göre belirlenir:

• Doğum 1 Mayıs 2026 veya sonrasındaysa: 10 gün
• Doğum 1 Mayıs 2026'dan önceyse: 5 gün

7578 sayılı Kanun'un analık izni için öngördüğü geçiş hükmü (Geçici m.1) babalık iznini kapsamaz. Annenin doğumda veya doğum sonrasında ölmesi ayrı bir durumdur: bu hâlde doğum sonrası kullanılamayan analık izni süreleri babaya kullandırılır (m.74/1). Ayrıntılar için analık izni rehberine bakın.

Evlilik ve evlat edinme izni

Evlenen işçiye 3 gün ücretli izin verilir. Evlat edinmede ise iki ayrı hak vardır:

• Ek m.2/1 uyarınca, çocuğun yaşı ne olursa olsun 3 gün ücretli izin.
• Çocuk üç yaşını doldurmamışsa, m.74/1 uyarınca eşlerden birine veya evlat edinene, çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta analık hâli izni.

Ölüm izni: kimler kapsamda?

Kanuni ölüm izni yalnızca ana, baba, eş, kardeş ve çocuk için verilir. Kayınvalide, kayınpeder, büyükanne, büyükbaba ve torun yasal kapsamın dışındadır.

İşveren bu yakınlar için de izin verebilir. Böyle bir izin işverenin verdiği diğer izinlerdendir: yıllık izin hak kazanmada çalışılmış sayılır (m.55/j) ve yıllık izinden düşülemez (m.56/4). Bu kuralı şirket politikası olarak yazılı hâle getirmeniz, herkese aynı şekilde uygulanmasını kolaylaştırır.

Engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi

Ek m.2/2, en az %70 oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde 10 güne kadar ücretli izin öngörür. Koşullar şunlardır:

• İzin hastalık raporuna dayanır.
• İzni çalışan ebeveynlerden yalnızca biri kullanabilir.

Kanun "bir yıl içinde" der; bunun takvim yılı mı hizmet yılı mı olduğu açık değildir. Eş başka bir işverende çalışıyor olabileceğinden, diğer ebeveynin izni kullanmadığına ilişkin çalışanın beyanını almak yararlıdır.

Hasta bir yakına refakat için genel bir "refakat izni" İş Kanunu'nda yoktur. Özel sektörde bu konudaki tek kanuni hak Ek m.2/2'deki çocuk tedavi iznidir.

Koruyucu aile izni

7578 sayılı Kanun m.74/1'e yeni bir cümle ekledi: bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya tek başına koruyucu aile olan işçiye, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün ücretsiz izin verilir. Bu iznin yıllık izin hak kazanmaya etkisi kanunda açıkça düzenlenmemiştir. Ücretsiz izinlerin genel kuralları için ücretsiz izin rehberine bakabilirsiniz.

Ücret, yıllık izin ve hafta tatili

• Ücret: Ek m.2'deki izinlerin tamamı ücretlidir. Koruyucu aile izni ise ücretsizdir.
• Yıllık izinden düşülemez: İşverenin verdiği diğer izinler yıllık izne mahsup edilemez (m.56/4). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi de mazeret izinlerinin yıllık izinden düşülemeyeceğini belirtmiştir (E.2019/1172, K.2019/4261).
• Hak kazanmada çalışılmış sayılır: Ek m.2 izinleri yıllık izin hak kazanma süresinin hesabında çalışılmış gibi kabul edilir (m.55/ı). Hak kazanma tarihi kaymaz.
• Hafta tatili: Bu izin günleri hafta tatili hesabında da çalışılmış gün sayılır (m.46/b).

İş günü mü takvim günü mü?

Ek m.2 yalnızca "gün" der; iş günü ya da takvim günü ayrımı yapmaz. Bu konuda bağlayıcı bir Bakanlık görüşü veya Yargıtay kararı bulunamamıştır.

• Takvim günü görüşü: Hukuk bürolarının yazılarında ağırlıklı görüş, kanunun "iş günü" değil "gün" demesinden hareketle takvim günü sayımıdır.
• İş günü görüşü: Hakkaniyet gerekçesiyle iş günü sayılması gerektiğini savunan görüş de vardır.

Her iki görüş de bağlayıcı değildir. İş günü sayımı çalışan lehinedir ve her durumda hukuka uygundur. Bu nedenle ihtiyatlı yaklaşım, izni iş günü üzerinden saymaktır.

Örnek

Pazartesi–Cuma çalışılan ve Cumartesi'nin çalışılmayan gün olduğu bir işyeri düşünün.

İki örnekte de iş günü sayımı çalışana iki iş günü daha izin sağlar. Hangi yöntemi seçerseniz seçin, bunu yazılı politikanızda açıkça belirtin ve herkese aynı şekilde uygulayın.

İzin ne zaman kullanılmalı?

Ek m.2, iznin olay gününde ya da olaya bitişik kullanılacağını açıkça söylemez. Amaca uygun yorum, iznin olay tarihinde veya olaya yakın bir tarihte kullanılmasıdır. 10 günlük babalık izninin bölünüp bölünemeyeceği ve doğumdan ne kadar sonra kullanılabileceği konusunda da doğrulanmış bir görüş yoktur. Bu nedenle olaydan uzun süre sonra gelen talepleri tek tek değerlendirmeniz ve kararınızı kayıt altına almanız önerilir.

İzin360'ta nasıl uygulanır?

• Yasal türler hazır gelir. Evlilik, evlat edinme, ölüm, babalık, engelli veya süreğen hastalıklı çocuk tedavisi ve koruyucu aile izinleri yerleşik izin türleridir; süreleri ve dayanakları mevzuata göre tanımlıdır.
• Olay tarihi kaydedilir. Talepte nikâh, vefat, doğum, evlat edinme ya da teslim tarihi girilir. Babalık izninin süresi bu tarihe göre belirlenir: 1 Mayıs 2026 ve sonrasındaki doğumlarda 10 gün, öncesinde 5 gün.
• Uyarılar gönderimden önce görünür. İzin olay tarihinden uzun süre sonra başlıyorsa talep ekranında uyarı çıkar; değerlendirmeyi İK yapar.
• İş günü sayımı. Yerleşik mazeret izinleri iş günü üzerinden sayılır; hafta tatili ve resmî tatiller izin süresine eklenmez. Bu izinler yıllık izin bakiyesinden düşülmez ve hak kazanma tarihini kaydırmaz.
• Belgeler ve gizlilik. Rapor gibi belgeler talebe eklenir; her dosya virüs taramasından geçer ve şifrelenerek saklanır. Çocuk tedavi izni sağlıkla ilgili bir tür olduğu için ekip takviminde iş arkadaşları yalnızca "İzinli" görür; türü İK, çalışan ve yöneticisi görür. Sağlık belgelerini görüntülemek için iki adımlı doğrulama zorunludur.

Talep ve onay akışının ayrıntıları izin talepleri ve onaylar sayfasında.