Kısaca
Yol izni, yıllık ücretli iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek çalışana, istemesi ve bunu belgelemesi koşuluyla gidiş ve dönüş için verilen toplam dört güne kadar ücretsiz izindir (İş Kanunu m.56/6). Koşullar varsa işveren yol iznini vermek zorundadır. Yol izni yıllık izinden düşülmez; yıllık izin talebinde ayrıca istenir.
Temel noktalar
- Yol izni yalnız yıllık izinle birlikte kullanılır; iznin işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirilmesi gerekir (m.56/6).
- Süre gidiş ve dönüş için toplam dört güne kadardır; izin ücretsizdir.
- Çalışanın yol iznini istemesi ve izni başka bir yerde geçireceğini belgelemesi gerekir; koşullar varsa işveren izni vermek zorundadır.
- Yıllık izin talebinde yol izni isteyip istemediği yazılır (Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.8).
- Yol izni yıllık izinden düşülemez (m.56/4).
Yol izni nedir?
Yol izni, yıllık iznini başka bir şehirde geçirecek çalışanın yolda geçen süresinin yıllık izninden yemesini önleyen bir haktır. 4857 sayılı İş Kanunu m.56/6 şöyle der: yıllık ücretli izinlerini işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara, istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşuluyla, gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır.
Aynı kural Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.6'da tekrarlanır. Yönetmelik m.8 ise yıllık izin talebinde çalışanın ücretsiz yol izni isteyip istemediğini yazmasını ister.
Yol izninin koşulları
| Koşul | Açıklama |
|---|---|
| Yıllık izinle birlikte | Yol izni tek başına kullanılmaz; yıllık iznin başında ve sonunda yolda geçen süre içindir |
| Başka bir yerde geçirme | Yıllık izin işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirilmelidir |
| İstem | Çalışan yol iznini talep etmelidir; işveren kendiliğinden vermek zorunda değildir |
| Belgeleme | İznin başka bir yerde geçirileceği belgelenmelidir (ör. bilet, konaklama kaydı) |
| Süre | Gidiş ve dönüş için toplam dört güne kadar |
Kanun hangi belgenin yeterli olduğunu saymaz. Ulaşım bileti, konaklama rezervasyonu ya da izin adresini gösteren bir belge uygulamada yeterli kabul edilir. Belge, çalışanın izni gerçekten başka bir yerde geçirdiğini göstermelidir.
Koşullar oluştuğunda yol izni işverenin takdirinde değildir: kanun "vermek zorundadır" der.
Yol izni ücretli mi?
Hayır. Yol izni kanunda açıkça ücretsiz izin olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle yol izni günleri için ücret ödenmez ve bu günler SGK'ya eksik gün olarak bildirilir (5510 sayılı Kanun m.86). İşveren daha lehe davranarak yol iznini ücretli verebilir.
Yol izni yıllık izinden düşülür mü?
Hayır. Yol izni yıllık izne eklenen ayrı bir izindir; m.56/4 uyarınca işverenin verdiği diğer ücretli ya da ücretsiz izinler yıllık izne mahsup edilemez. Örneğin 14 gün yıllık izni olan ve İzmir'de çalışıp iznini Erzurum'da geçirecek bir çalışan, 14 günlük yıllık izninin önüne ve arkasına toplam dört güne kadar yol izni ekleyebilir.
Yol izninin yıllık izin hak kazanmaya etkisi kanunda açıkça düzenlenmemiştir. Yol izni yıllık izne bağlı ve kanunla tanınmış bir izin olduğundan, hak kazanmada çalışılmış sayılması çalışan lehine bir yorumdur.
Yol izni nasıl istenir?
Yol izni, yıllık izin talebiyle birlikte istenir. Dilekçede iznin geçirileceği yer ve istenen yol izni gün sayısı yazılır; belge eklenir. Hazır yıllık izin dilekçesi şablonunda yol izni seçeneği bulunur.
Yönetmelik m.8 bir noktayı daha düzenler: yol iznini kullanmadan dönen çalışan, yol izni süresi bitmeden işe başlatılmayabilir. Yani yol izni istendiyse işveren dönüş tarihini buna göre planlayabilir.
Yıllık izin bölünürse yol izni ne olur?
Yıllık izin, tarafların anlaşmasıyla bir bölümü on günden az olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir (m.56/3). Kanun yol iznini "toplam dört güne kadar" diye sınırlar; izin bölünse de yol izni toplamı dört günü aşmaz. Hangi bölümde kullanılacağı çalışan ile işverenin planlamasına bağlıdır. İzin bölme kuralları için yıllık izin kullandırma rehberine bakın.
İzin360'ta nasıl uygulanır?
- Yol izni ayrı bir yasal izin türüdür: ücretsizdir, yıllık izin bakiyesinden düşmez ve iş günü olarak sayılır.
- Belge istenir ve İK onayına gider; varsayılan üst sınır yılda dört gündür.
- Yıllık izinle birlikte planlanır: ekip takviminde yıllık izinle aynı dönemde görünür; bordro aktarımında ücretsiz gün olarak yer alır.
Sıkça sorulan sorular
Yol izni kaç gün?
Gidiş ve dönüş için toplam dört güne kadardır (İş Kanunu m.56/6). Süre, yolculuğun gerektirdiği kadar ve en çok dört gün olarak belirlenir.
Yol izni ücretli mi?
Hayır, kanunda ücretsiz izin olarak düzenlenmiştir. İşveren daha lehe davranıp yol iznini ücretli verebilir.
İşveren yol iznini reddedebilir mi?
Çalışan iznini başka bir yerde geçirecekse, yol iznini istemiş ve bunu belgelemişse işveren yol iznini vermek zorundadır (m.56/6). Koşullardan biri yoksa yol izni hakkı doğmaz.
Yol izni için hangi belge gerekir?
Kanun belge türünü saymaz. Ulaşım bileti, konaklama kaydı ya da izin adresini gösteren bir belge, iznin başka bir yerde geçirileceğini göstermek için kullanılabilir.
Dayanaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.56
- Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.6, m.8
- 5510 sayılı Kanun m.86