Kısaca
Kanunda sayılan durumlar dışında ücretsiz izin, çalışan ile işverenin anlaşmasına dayanır; talebin yazılı alınması, SGK'ya bildirilen eksik günlerin dayanağıdır. Dilekçede gerekçe, izin tarihleri ve işe dönüş tarihi yer almalıdır. Ücretsiz izin yıllık izinden düşülmez, ancak bir sonraki yıllık izin hak kazanma tarihini bu süre kadar ileri kaydırır (İş Kanunu m.54).
Şablonun metni
Köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurun.
Tarih: ..../..../20....
[Şirket unvanı] İnsan Kaynakları Birimine
ÜCRETSİZ İZİN TALEP DİLEKÇESİ
Şirketinizin [Birim] biriminde [Unvan] olarak çalışmaktayım. [Gerekçe] nedeniyle [Başlangıç tarihi] – [Bitiş tarihi] tarihleri arasında toplam [Gün sayısı] gün ücretsiz izin kullanmak istiyorum. İzin dönüşü [İşe başlama tarihi] tarihinde işe başlayacağım.
Bu süre için ücret ödenmeyeceğini, sürenin SGK'ya eksik gün olarak bildirileceğini ve yıllık izin hak kazanma tarihimin ücretsiz izin süresi kadar ileri kayacağını biliyorum.
Gereğini bilgilerinize arz ederim.
- Adı Soyadı:
- Sicil No (varsa):
- İmza:
Yönetici onayı
Adı Soyadı:
İmza:
Tarih:
İnsan Kaynakları
Adı Soyadı:
İmza:
Tarih:
Doğum sonrası 6 aya kadar ücretsiz izin (m.74), yarım çalışma (m.74) ve yol izni (m.56) kanuni haklardır; bu izinler için dilekçede ilgili maddeyi belirtin.
Nasıl doldurulur?
- Biriminizi ve unvanınızı yazın.
- Gerekçeyi kısa ve açık yazın (ör. aile işleri, eğitim, kişisel nedenler). Hastalık nedeniyle çalışamıyorsanız ücretsiz izin değil, istirahat raporu gerekir.
- Başlangıç ve bitiş tarihini, toplam gün sayısını ve işe dönüş tarihini yazın.
- İkinci paragrafı okuyun: ücretsiz iznin ücrete, SGK bildirimine ve yıllık izne etkisini kabul ettiğinizi gösterir.
- Dilekçeyi imzalayıp yöneticinize ya da İnsan Kaynakları'na verin ve onaylı bir kopyasını saklayın.
Hukuki dayanak ve dikkat edilecekler
- İş Kanunu genel bir ücretsiz izin hakkı tanımaz; kanunda sayılanlar dışında ücretsiz izin tarafların anlaşmasıyla verilir.
- Kanuni ücretsiz izinler: yol izni (m.56, toplam 4 güne kadar), doğum sonrası 6 aya kadar ücretsiz izin (m.74), yarım çalışma (m.74) ve koruyucu aile izni (m.74, 10 gün).
- Ücretsiz izin yıllık izin hak kazanmada çalışılmış sayılmaz; hak kazanma tarihi bu süre kadar ileri kayar (m.54, m.55).
- Ücretsiz izin yıllık izinden düşülemez (m.56).
- Ücret ödenmeyen günlerin nedeni ve sayısı SGK'ya eksik gün olarak bildirilir (5510 sayılı Kanun m.86).
Sıkça sorulan sorular
İşveren ücretsiz izin vermek zorunda mı?
Kanunda sayılan durumlar (yol izni, doğum sonrası ücretsiz izin, yarım çalışma, koruyucu aile izni) dışında hayır. Bu durumlar dışında ücretsiz izin, çalışan ile işverenin anlaşmasına bağlıdır.
Ücretsiz izin yıllık izni etkiler mi?
Mevcut yıllık izin bakiyesinden düşülmez (İş Kanunu m.56). Ancak ücretsiz izin hak kazanmada çalışılmış sayılmadığı için bir sonraki yıllık izin hak kazanma tarihini aynı gün sayısı kadar ileri kaydırır (m.54).
Ücretsiz izin SGK'ya nasıl bildirilir?
Ücret ödenmeyen günler, aylık prim ve hizmet belgesinde eksik gün olarak nedeniyle birlikte bildirilir (5510 sayılı Kanun m.86). Çalışanın yazılı talebi bu bildirimin dayanağıdır ve saklanmalıdır.
İşveren çalışanı tek taraflı olarak ücretsiz izne çıkarabilir mi?
Ücretsiz izin çalışanın talebine ya da yazılı onayına dayanmalıdır. Çalışma koşullarında esaslı değişiklik, çalışanın yazılı onayı olmadan yapılamaz (İş Kanunu m.22).
Dayanaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.22, m.54, m.55, m.56, m.74
- 5510 sayılı Kanun m.86